Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật lịch sử thời Xuân Thu: Trang Tích là một người nước Việt (một chư hầu thời cổ đại ở Trung Quốc) nhưng lại làm quan cho nước Sở. Ông nổi tiếng qua một giai thoại thể hiện lòng yêu nước và nỗi nhớ quê hương sâu sắc.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Tấm lòng của Trang Tích đối với quê hương thật đáng trân trọng.
  • Câu chuyện về Trang Tích thường được các nhà nho xưa nhắc đến như một tấm gương về đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tấm lòng Trang Tích": dùng để chỉ tấm lòng luôn hướng về cội nguồn, quê hương, dù có ở nơi đâu hay trong hoàn cảnh nào.

  • Dù đã định cư ở nước ngoài lâu năm, ông ấy vẫn giữ tấm lòng Trang Tích, luôn hướng về Tổ quốc.

• "Tiếng rên Trang Tích" / "Giọng rên Trang Tích": cụm từ ẩn dụ chỉ tiếng nói, tiếng than thở hoặc biểu hiện xuất phát từ tận đáy lòng khi nhớ về quê cha đất tổ, đặc biệt trong lúc ốm đau, khó khăn.

  • Trong cơn mê sảng, cụ già lẩm bẩm tiếng mẹ đẻ, nghe như giọng rên Trang Tích thuở nào.

Biến thể và từ gần giống

• Hoài hương: (tính từ/động từ) nhớ quê hương, nỗi nhớ quê.

  • Tâm trạng hoài hương thường trực trong thơ ông.

• Cố quốc: (danh từ) đất nước cũ, quê hương cũ (thường dùng trong văn chương cổ).

  • Nỗi nhớ cố quốc không bao giờ nguôi.

Từ đồng nghĩa

• Người xa xứ: người sống xa quê hương.
• Kẻ ly hương: người phải rời bỏ quê hương (mang sắc thái văn chương, cổ điển).

Thành ngữ, điển tích liên quan

• "Trang Tích bệnh trung ngữ Việt âm" (Trang Tích trong cơn bệnh nói tiếng nước Việt): Đây chính là điển tích gốc, thường được rút gọn khi nhắc đến, dùng để ca ngợi tấm lòng yêu nước, không quên nguồn cội.

  • Câu chuyện "Trang Tích bệnh trung ngữ Việt âm" là một bài học sâu sắc về lòng yêu nước.

• "Lá rụng về cội": thành ngữ dân gian có ý nghĩa tương tự, chỉ việc con người dù đi đâu cũng nhớ về nguồn gốc, quê hương.

  • Anh ấy quyết định trở về quê hương lập nghiệp, đúng là lá rụng về cội.

1. Thời Xuân Thu, Trang Tích là người nước Việt làm quan nước Sở. Hàng ngày sống ở triều đình Sở nhưng khi ốm đau ông rên bằng tiếng Việt. Người ta thường dẫn tích này để nói con người không quên quê hương tổ quốc